Dişlerimiz;beslenme,konuşma,yutkunma gibi hayati fonksiyonları gerçekleştirir.Sağlıklı dişlerin temeli ise neredeyse bebeklik döneminden atılmaya başlar.6-8 aylarda alt üst kesici dişler sürmeye başlar.Daha sonra her altı aylık periyotlarda bir grup dişin sürmesi ile üst dişlerin sürmesi 2,5-3 yaşında tamamlanır.Süt dişleri, 6-8 yaşına gelindiğinde yine ilk olarak alt ve üst kesici dişlerin sallanıp,düşmesi ile yerlerini sürekli dişlere bırakır.Süt dişlerinin tamamının düşüp sürekli dişlerin çıkması yaklaşık 12 yaşına kadar devam eder.
Çürük,uzun süre iyi fırçalanmayan dişlerin üzerinde yerleşen mikroorganizmaların sebep olduğu bir olaydır.Çürükten korunmanın en etkili yolu elbette düzenli ve özenli diş fırçalama alışkanlığıdır.
Çocuklarda diş temizliğine ilk dişin sürmesiyle yani ağızda yerini almasıyla başlanmalıdır.Bu dönemde dişlerin temizliği diş macunu kullanılmadan steril gazlı bezlerle Anne-Baba tarafından yapılmalıdır.2,5-3 yaşında süt dişlerinin bitmesini takiben fırça ve macun kullanımına geçilebilir.Okul öncesi çocuklarda diş fırçalama için bir teknik uygulatmak çok zordur.Bu yaşlarda önemli olan,çocuğa diş fırçalama alışkanlığı kazandırmaktır.Çocuklar diş fırçalarken çoğu zaman dişlerin görünen yada kolay ulaşılan yüzlerini fırçalar.Oysa çürüklerin önlenmesi için dişlerin ara yüzleri ve çiğneyici yüzeylerini çok daha iyi temizlemek gerekir.Bu nedenle fırçalamadan sonra Anne- Babanın kontrolü iyi olur.Çocuğun ağız büyüklüğüne uygun,yumuşak ve naylon kıllardan üretilmiş diş fırçaları kullanılmalıdır.
Süt dişlerinin her biri,altından gelmekte olan sürekli dişe yer hazırlar.Bu nedenle,çürük sebebiyle zamanından önce çekilen süt dişleri,ileride dişlerde çapraşıklık yani ortodontik problem oluşmasına sebep olabilirler.
Ortodonti;en genel tarifi ile çene ve dişlerdeki istenmeyen çapraşıklık,aralık veya bozuklukların tedavisi ile ilgilenir.Ortodontik problemlerin bir bölümü çok erken dönemlerde ortaya çıkabilir.Özellikle,ailesinde dişlerinde bozukluk olan bireylerin aynı sorun ile karşılaşma ihtimalleri daha yüksektir.
Yalancı emzik ve biberonun uzun süre kullanımı,parmak emme,büyük bademcik ve/veya geniz eti sebebiyle burundan soluk alamama gibi sebeplere bağlı olarak ortodontik bozukluklar meydana gelebilir.Erken teşhis problemin daha kolay şekilde,daha iyi sonuçla çözülmesine yardımcı olur.
Diş ve dişeti sağlığı;çok küçük yaşlarda başlayan düzenli bir bakım,koruyucu flour uygulamaları,periyodik kontroller ve erken teşhis ile sağlanabilir.
Çocuk dişlerinde acil durumlar
Diş Ağrısı:
Ağrıyan dişin çevresini temizleyin.Ilık tuzlu su ile gargara yaptırın ve eğer varsa sıkışmış yiyecek artıklarını diş ipi ile uzaklaştırın.Asla dişlerin üzerine aspirin ya da benzeri ilaçlar koymayın.Çocuğunuza daha önce de denemiş olduğunuz bir ağrı kesici verin ve en kısa sürede bir diş hekimine götürün.
Travma Sonucu (düşme gibi) Diş Yerinden Çıkmışsa:
Dişi bulun.Köküne mümkün olduğunca dokunmadan alın.Diş hekimine gidene kadar dişi saklamak için en ideal ortam süttür.Temiz bir kapta sütün içinde koruyarak en kısa sürede diş hekiminize gidin.
Süt Veya Sürekli Dişlere Travma:
Hiç zaman kaybetmeden diş hekiminiz ile temasa geçin.Travmalardan sonra her kaybedilen saat oluşan hasarı büyütmektedir.
Isırılmış Dudak,Dil yada Yanak:
Yaralı bölgeye buz koyun.Eğer kanama varsa,temiz bir gazlı bez ile hafifçe basınç uygulayın.Kanama 15 dakika içinde durmazsa diş hekiminize başvurun.
Diş Hekiminize Ulaşana Kadar:
Yarayı ılık su ile temizleyin.O bölgeye soğuk kompres uygulayın.Varsa kırık diş parçalarını saklayın.